Đà Lạt vào mùa lạnh: khi nào trẻ ho, sổ mũi cần đi khám?

Những tháng cuối năm, Đà Lạt vào mùa lạnh: sáng sớm và đêm nhiệt độ xuống thấp, chênh lệch ngày đêm lớn. Đây là lúc nhiều bé bắt đầu ho, sổ mũi, nghẹt mũi. Phần lớn trường hợp là cảm lạnh do virus, tự giảm sau khoảng 7–10 ngày nếu được chăm sóc đúng. Tuy vậy, ba mẹ cần biết những dấu hiệu cho thấy bé nên được bác sĩ Nhi khám sớm.

Vì sao trẻ hay ho, sổ mũi khi trời lạnh?

• Các virus hô hấp như virus cảm lạnh, cúm, RSV, adenovirus lây lan mạnh hơn vào mùa lạnh.
• Trẻ ở trong phòng kín nhiều hơn, tiếp xúc gần với bạn bè ở nhà trẻ, trường học nên dễ lây cho nhau.
• Không khí lạnh, khô làm niêm mạc mũi họng dễ bị kích ứng.
• Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch đang hoàn thiện, đường thở nhỏ nên dễ nghẹt mũi, khò khè hơn người lớn.

Chăm sóc tại nhà khi bé ho, sổ mũi nhẹ

• Nhỏ nước muối sinh lý 0,9% và làm sạch mũi nhẹ nhàng, nhất là trước khi bú, ăn và ngủ.
• Cho bé bú mẹ hoặc uống nước đủ, chia nhỏ bữa ăn; theo dõi số lần đi tiểu.
• Giữ ấm vừa phải: ấm cổ, ngực, bàn chân khi ra ngoài sáng sớm, tối; không ủ quá nhiều lớp khi bé sốt.
• Trẻ trên 1 tuổi có thể dùng một ít mật ong để làm dịu cơn ho. Không cho trẻ dưới 1 tuổi dùng mật ong.
• Không tự ý dùng kháng sinh: kháng sinh không có tác dụng với virus cảm lạnh. Không tự mua thuốc ho, thuốc cảm cho trẻ nhỏ khi chưa hỏi bác sĩ.
• Khi bé sốt và quấy khóc, có thể dùng thuốc hạ sốt đúng liều theo cân nặng như hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ.
• Không hút thuốc trong nhà, tránh khói bếp than, củi trong phòng kín.

Khi nào nên đưa trẻ đi khám Nhi?

Ba mẹ nên cho bé đi khám trong ngày hoặc sớm nhất có thể khi có một trong các dấu hiệu sau:

• Bé dưới 3 tháng tuổi bị sốt từ 38°C trở lên, hoặc ho, nghẹt mũi làm bé bú kém.
• Sốt kéo dài trên 2–3 ngày, hoặc sốt hết rồi lại sốt trở lại.
• Ho ngày càng nhiều, ho kéo dài hơn 10–14 ngày, ho thành cơn hoặc ho có đờm nhiều.
• Thở khò khè, thở rít, hoặc bé có tiền sử hen, khò khè tái diễn.
• Kêu đau tai, quấy khóc, kéo tai, hoặc chảy dịch tai.
• Nước mũi đặc kèm sốt, đau vùng mặt kéo dài sau khoảng 10 ngày.
• Bé ăn, bú kém hẳn, đi tiểu ít hơn bình thường.
• Bé có bệnh nền như sinh non, tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính.

Dấu hiệu cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay

• Thở nhanh khi bé nằm yên: từ 60 lần/phút trở lên ở trẻ dưới 2 tháng; từ 50 lần/phút ở trẻ 2–12 tháng; từ 40 lần/phút ở trẻ 1–5 tuổi.
• Rút lõm lồng ngực, cánh mũi phập phồng, thở rít khi nằm yên.
• Môi, đầu ngón tay tím tái.
• Li bì, khó đánh thức, co giật.
• Bỏ bú hoặc không uống được, nôn tất cả mọi thứ.
• Sốt cao không hạ dù đã dùng thuốc hạ sốt đúng liều.

Khám Nhi tại Trung Tâm Y Khoa Phương Nam

• Bác sĩ Nhi khoa khám, nghe phổi, đánh giá mức độ và hướng dẫn chăm sóc tại nhà phù hợp với từng bé. Tại Đà Lạt có ThS.BS Hồ Anh Tuấn, BS.CKI Nguyễn Văn Hiếu; tại Đức Trọng có BS.CKI Lục Sỹ Nguyên.
• Test nhanh 5 trong 1 (cúm A, cúm B, COVID-19, RSV, adenovirus) khi bác sĩ chỉ định, giúp biết tác nhân và hạn chế dùng kháng sinh khi không cần.
• Chụp X-quang ngực, xét nghiệm máu khi cần đánh giá viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn.
• Hẹn tái khám và hướng dẫn ba mẹ theo dõi các dấu hiệu cần quay lại sớm.

Xem thêm: cúm A gia tăng: dấu hiệu ở trẻ và khi nào đi khám, trẻ bị sổ mũi có nên tắm?

Phòng ho, sổ mũi cho bé mùa lạnh

• Tiêm chủng đầy đủ theo lịch, trong đó có vắc xin cúm hằng năm cho trẻ từ 6 tháng tuổi, vắc xin phế cầu, ho gà.
• Rửa tay cho bé và người chăm sóc bằng xà phòng, nhất là sau khi đi học về.
• Cho bé nghỉ ở nhà khi đang sốt, ho nhiều để bé hồi phục và tránh lây cho bạn.
• Giữ phòng ngủ thông thoáng nhưng không để gió lùa trực tiếp; ăn đủ chất, ngủ đủ giấc.

Đặt lịch khám Nhi tại Đà Lạt, Đức Trọng

Trung Tâm Y Khoa Phương Nam: 189 Hai Bà Trưng, P. Cam Ly, Đà Lạt và 54 Trần Phú, Đức Trọng. Làm việc 7h00 – 18h00 tất cả các ngày trong tuần, hotline miễn phí 1800 2222, hoặc đặt lịch khám trực tuyến.

Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Nguồn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – hướng dẫn xử trí lồng ghép bệnh trẻ em (IMCI); Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP).