Bệnh tâm thần có di truyền không? Bất ngờ 60% bệnh nhân không có tiền sử gia đình mắc bệnh

Hiệp hội Nghiên cứu Gen Bệnh tâm thần công bố kết quả của một nghiên cứu về tác động của di truyền (yếu tố gen) đối với nguy cơ mắc bệnh của một người. Kết quả nghiên cứu cho thấy có tới 5 loại bệnh tâm thần khác nhau, cụ thể:

Những loại gen này ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển canxi trong hoạt động của tế bào thần kinh. Vì vậy, các bệnh có thể có triệu chứng lâm sàng tương tự nhau, nên việc chẩn đoán cần phải được thực hiện một cách cẩn thận để phân biệt chính xác.

Bệnh tâm thần có di truyền không? Nguyên nhân chủ yếu của bệnh tâm thần thường đến từ yếu tố di truyền. Một gen đơn lẻ hiếm khi là nguyên nhân trực tiếp gây ra các vấn đề về tâm thần. Thực tế, thường là kết quả của một quá trình phức tạp, bao gồm sự tương tác của nhiều gen khác nhau, các yếu tố môi trường và các yếu tố di truyền biểu sinh (tức là các yếu tố di truyền ảnh hưởng đến cách cơ thể phản ứng với môi trường).

Tỷ lệ di truyền trong bệnh tâm thần

Nhiều người thường lo lắng về tính di truyền của bệnh tâm thần. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tỷ lệ di truyền trong các trường hợp này không cao như nhiều người vẫn nghĩ. Cụ thể: 

Yếu tố môi trường ảnh hưởng đến bệnh tâm thần

Trong một gia đình có người mắc bệnh tâm thần, sự khác biệt về mức độ nặng nhẹ của các triệu chứng là điều thường thấy. Ngay cả khi có yếu tố di truyền, không phải ai cũng sẽ có cùng một kiểu triệu chứng hoặc cùng một mức độ ảnh hưởng. Các yếu tố môi trường có thể tăng nguy cơ phát triển bệnh tâm thần khi tương tác với các biến đổi gen di truyền, cụ thể như sau:

Bạo lực học đường

Các em có thể trở nên sợ hãi, rụt rè, tự ti và dễ rơi vào trầm cảm, luôn cảm thấy buồn bã. Đáng lo ngại hơn, một số trẻ có thể phát triển hành vi bạo lực, trút giận lên những đối tượng yếu thế hơn như động vật hoặc đồ vật trong nhà.

Yếu tố môi trường ảnh hưởng đến bệnh tâm thầnbenh-tam-than-co-di-truyen-khong-3-768x480.jpg 768w" sizes="auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px" />

Bạo lực kéo dài có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng tự hại, tâm lý bất ổn, và nỗi sợ hãi tột độ ở trẻ em. Đáng lo ngại hơn, những trải nghiệm này có thể đẩy các em đến những ý nghĩ hoặc hành vi tự sát.

Cú sốc tâm lý

Cú sốc tâm lý tác động tiêu cực đến não bộ, gây ra sự thay đổi hoạt động, từ chối chấp nhận sự thật hoặc dẫn đến hành vi chống đối quá khích.

Trẻ em có bố mẹ ly hôn từ nhỏ thường sợ hãi việc đặt tình cảm, luôn nghi ngờ và có cảm giác bị người khác hãm hại. Bên cạnh đó, trẻ bị bắt cóc và giam giữ trong phòng tối có thể bị ám ảnh, mắc hội chứng sợ bóng tối và không gian hẹp.

Chất gây nghiện, kích thích

Các chất gây nghiện và kích thích như rượu bia, cafein… có thể mang lại ảo giác và cảm giác thăng hoa trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, chúng đồng thời gây tổn hại đến hệ thần kinh, dẫn đến những thay đổi tiêu cực trong suy nghĩ, cảm xúc và thậm chí là nhân cách của người sử dụng.

Các chất kích thích làm thay đổi ngưỡng đáp ứng của não bộ với dopamine, khiến người sử dụng có xu hướng tìm kiếm những hoạt động có tính kích thích tương tự như trộm cướp, cờ bạc. Điều này càng gây ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý.

Như vậy, câu hỏi liệu bệnh tâm thần có di truyền hay không vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ những tác động tiêu cực của môi trường bên ngoài đối với sức khỏe tinh thần của người bệnh.

Thay vì lo lắng về tính di truyền của bệnh tâm thần và tạo áp lực lên kế hoạch sinh con, bạn có thể chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho con. Một trong những cách hiệu quả là tạo dựng một môi trường sống lành mạnh, bao gồm chế độ dinh dưỡng hợp lý, giấc ngủ đầy đủ và khuyến khích vận động thường xuyên.

Khuyến cáo y khoa: Các bài viết của Phòng khám Đa khoa Phương Nam chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.