Mycoplasma và Ureaplasma: khi nào là bệnh, xét nghiệm và điều trị

Tham vấn y khoaBS.CKI Cao Thị Bích Chi – Bác sĩ Chuyên khoa I Da liễu, Trung Tâm Y Khoa Phương Nam
Cập nhật: 10/11/2026

Kết quả xét nghiệm bệnh xã hội ghi “dương tính với Mycoplasma” hay “Ureaplasma” khiến nhiều người lo lắng. Thực tế, đây là một nhóm vi khuẩn gồm nhiều loài với ý nghĩa rất khác nhau: có loài là tác nhân lây qua đường tình dục cần điều trị, có loài lại thường xuất hiện ở đường sinh dục người khỏe mạnh. Hiểu đúng sẽ giúp tránh cả hai sai lầm: bỏ sót bệnh và dùng kháng sinh không cần thiết.

Mycoplasma và Ureaplasma là gì?

Đây là những vi khuẩn rất nhỏ, không có vách tế bào, nên không phát hiện được bằng soi và nhuộm thông thường. Các loài thường được xét nghiệm ở đường sinh dục gồm:

• Mycoplasma genitalium (MG): lây qua đường tình dục, là tác nhân gây bệnh rõ ràng.
• Mycoplasma hominis (MH): thường có ở âm đạo; liên quan đến viêm âm đạo do vi khuẩn và một số biến chứng sản khoa.
• Ureaplasma urealyticum (UU) và Ureaplasma parvum (UP): thường gặp ở người khỏe mạnh có quan hệ tình dục; U. urealyticum có thể gây viêm niệu đạo ở nam giới trong một số trường hợp.

Mycoplasma genitalium – bệnh lây qua đường tình dục cần điều trị

M. genitalium lây qua quan hệ tình dục không dùng bao cao su. Nhiều người không có triệu chứng; khi có, thường gặp:

• Nam giới: tiết dịch niệu đạo, tiểu buốt, ngứa rát; là một trong những nguyên nhân thường gặp của viêm niệu đạo không do lậu, nhất là viêm niệu đạo kéo dài hoặc tái phát dù đã điều trị chlamydia.
• Nữ giới: khí hư bất thường, ra máu sau quan hệ, đau bụng dưới; có thể gây viêm cổ tử cung, viêm vùng chậu.

Không điều trị, M. genitalium có thể gây viêm vùng chậu ở nữ và làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV.

Kết quả dương tính với Mycoplasma hominis, Ureaplasma có cần điều trị?

Không phải lúc nào cũng cần. Các vi khuẩn này có thể có trong hệ vi sinh bình thường ở đường sinh dục của nhiều người khỏe mạnh. Các hướng dẫn quốc tế hiện nay không khuyến cáo điều trị khi chỉ có kết quả dương tính mà không có triệu chứng hay bệnh lý liên quan. Bác sĩ sẽ cân nhắc điều trị khi:

• Có triệu chứng viêm niệu đạo, viêm âm đạo, viêm cổ tử cung mà không tìm thấy nguyên nhân khác.
• Có tình huống đặc biệt như đang điều trị vô sinh, mang thai có nguy cơ, theo đánh giá của bác sĩ sản khoa.

Vì vậy, không nên tự uống kháng sinh chỉ vì phiếu kết quả ghi dương tính. Dùng kháng sinh không cần thiết có thể gây mất cân bằng vi khuẩn có lợi và làm tăng tình trạng kháng thuốc.

Xét nghiệm Mycoplasma, Ureaplasma bằng cách nào?

Phương pháp được khuyến cáo là xét nghiệm PCR trên mẫu nước tiểu đầu dòng (nam) hoặc dịch âm đạo, cổ tử cung (nữ). PCR phân biệt được từng loài (MG, MH, UU, UP), giúp bác sĩ đánh giá đúng ý nghĩa của kết quả.

Gói xét nghiệm bệnh xã hội PCR 13 hoặc 18 tác nhân tại Trung Tâm Y Khoa Phương Nam có cả 4 tác nhân này, cùng với lậu, chlamydia, trùng roi, giang mai, herpes… Kết quả được bác sĩ đọc và tư vấn trực tiếp.

Điều trị Mycoplasma genitalium

M. genitalium ngày càng kháng nhiều loại kháng sinh, đặc biệt nhóm macrolide (azithromycin). Vì vậy phác đồ cần do bác sĩ chỉ định, có thể gồm hai giai đoạn dùng hai loại kháng sinh khác nhau. Người bệnh cần:

• Dùng thuốc đủ liều, không tự ý ngưng hay tự mua thuốc.
• Không quan hệ tình dục cho đến khi hoàn tất điều trị và hết triệu chứng.
• Thông báo để bạn tình được khám và xét nghiệm.
• Tái khám, xét nghiệm lại theo hẹn để kiểm tra đã sạch vi khuẩn.

Phòng ngừa

• Dùng bao cao su trong mọi lần quan hệ.
• Hạn chế số bạn tình, xét nghiệm định kỳ khi có nguy cơ.
• Đi khám khi có tiết dịch, tiểu buốt, khí hư bất thường kéo dài.

Câu hỏi thường gặp

Ureaplasma parvum dương tính có nguy hiểm không?

U. parvum rất thường gặp ở người khỏe mạnh và hầu như không cần điều trị nếu không có triệu chứng. Bác sĩ sẽ xem xét cùng triệu chứng và các kết quả khác trước khi kết luận.

Mycoplasma có gây vô sinh không?

M. genitalium không điều trị có thể gây viêm vùng chậu, từ đó ảnh hưởng khả năng sinh sản ở nữ. Vai trò của M. hominis và Ureaplasma đối với vô sinh vẫn đang được nghiên cứu.

Vợ chồng có cần điều trị cùng lúc không?

Với M. genitalium thì có. Với M. hominis, Ureaplasma, bác sĩ sẽ quyết định tùy triệu chứng của từng người.

Xét nghiệm Mycoplasma tại Trung Tâm Y Khoa Phương Nam

Khám, tư vấn và lấy mẫu xét nghiệm tại 2 cơ sở Đà Lạt (189 Hai Bà Trưng, P. Cam Ly) và Đức Trọng (54 Trần Phú), mở cửa 7:00 – 18:00 tất cả các ngày. Gói xét nghiệm bệnh xã hội PCR có giá 850.000đ (13 tác nhân) và 1.200.000đ (18 tác nhân). Thông tin người bệnh được giữ kín.

Đặt lịch qua hotline 1800 2222 hoặc đặt lịch trực tuyến.