Hotline:
1800 2222
Tác giả: Lê Việt Ạnh Ngày đăng: Tháng 4 24, 2025
Bác sĩ tư vấn Y khoa
Mục Lục Bài Viết
Theo BS Nguyễn Như Điền, Quản lý Y khoa vùng 5 – miền Bắc của Hệ thống Trung tâm tiêm chủng VNVC, đa số người nhiễm HPV không nhận biết được vì bệnh thường không có triệu chứng. Nhiều người chỉ phát hiện khi đã xuất hiện mụn cóc sinh dục hoặc các dấu hiệu bất thường cảnh báo ung thư. Việc xét nghiệm HPV giúp xác định tình trạng nhiễm virus, loại chủng HPV và mức độ nguy hiểm, từ đó bác sĩ có thể đánh giá nguy cơ, theo dõi và phát hiện sớm các diễn biến của bệnh ung thư liên quan đến HPV.
Phần lớn người nhiễm HPV không nhận biết được vì thường không có triệu chứng. Khoảng 20% trường hợp không tự khỏi và có thể phát triển thành mụn cóc sinh dục hoặc các bệnh ung thư nguy hiểm do HPV sau 20-25 năm.
Xét nghiệm HPV giúp xác định tình trạng nhiễm virus, cho phép bác sĩ đánh giá nguy cơ và theo dõi diễn biến bệnh. Khi phát hiện sớm thông qua xét nghiệm HPV kết hợp với Pap, khả năng điều trị thành công sẽ cao hơn đáng kể.
Xét nghiệm HPV bằng cách nào? Để phân tích mẫu bệnh phẩm xét nghiệm HPV, có thể áp dụng một số phương pháp sau đây:
Xét nghiệm Pap (Pap Smear / Phết tế bào cổ tử cung)Xét nghiệm Pap (Papanicolaou) thường được kết hợp với xét nghiệm HPV nhằm phát hiện sớm các thay đổi bất thường ở tế bào niêm mạc cổ tử cung. Phương pháp này được thực hiện bằng cách lấy mẫu tế bào cổ tử cung và quan sát dưới kính hiển vi để tìm sự xuất hiện của tế bào rỗng – dấu hiệu cho thấy nhiễm virus HPV.
Pap smear là công cụ sàng lọc định kỳ hàng năm để phát hiện sớm tổn thương cổ tử cung liên quan đến HPV. Nếu ba lần liên tiếp cho kết quả âm tính, bạn có thể giảm tần suất xuống còn 3 năm một lần.
Xét nghiệm sinh học phân tửPhương pháp sinh học phân tử phát hiện HPV-DNA được coi là tiêu chuẩn chẩn đoán HPV, với độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn Pap test, cho phép định tuýp HPV, phân loại nhóm nguy cơ và định lượng virus.
Theo hướng dẫn tại mục 4.3 của Quyết định 1639/QĐ-BYT năm 2021, quy trình thực hiện xét nghiệm HPV bao gồm các bước cụ thể sau:
Bước 1: Lấy bệnh phẩmLấy bệnh phẩm bằng bàn chải cổ tử cung
Nhân viên y tế sẽ đặt mỏ vịt âm đạo, đưa bàn chải vào, ấn nhẹ và xoay theo chiều kim đồng hồ 5 lần. Sau đó, họ rửa bàn chải trong dung dịch bảo quản càng nhanh càng tốt, có thể xoay mạnh để lấy nhiều mẫu hơn, rồi vứt bỏ bàn chải và đậy chặt nắp lọ.
Đối với phương pháp lấy mẫu bằng que bẹt
Nhân viên y tế bắt đầu bằng việc đặt mỏ vịt âm đạo, sau đó đưa que bẹt vào cổ tử cung. Họ nhẹ nhàng ấn và xoay que bẹt một vòng quanh bề mặt cổ tử cung để lấy mẫu tế bào. Que bẹt sau khi lấy mẫu sẽ được cho ngay vào dung dịch bảo quản. Cuối cùng, que bẹt đã sử dụng sẽ được bỏ vào thùng rác y tế, và nắp lọ đựng bệnh phẩm được vặn chặt để bảo quản mẫu.
Lấy bệnh phẩm bằng bộ kit
Quy trình lấy mẫu bệnh phẩm bằng bộ kit tự lấy:
Bước 2: Vận chuyển và bảo quản mẫuVề bảo quản và vận chuyển, dung dịch có hoặc chưa có mẫu bệnh phẩm đều có thể được giữ ở nhiệt độ phòng (không quá 30°C) trong vòng 6 tháng. Phần mẫu còn lại sau khi xét nghiệm HPV có thể được sử dụng cho các xét nghiệm khác như Liqui-Prep, xét nghiệm Chlamydia hoặc lậu cầu.
Bước 3: Thực hiện xét nghiệmĐể thực hiện kỹ thuật định tính và định tuýp HPV, cần tuân thủ chính xác các bước được quy định trong hướng dẫn sử dụng của từng bộ xét nghiệm (kit) cụ thể.
Bước 4: Nhận kết quả xét nghiệm Tại các cơ sở y tế có uy tín và trang bị hệ thống xét nghiệm hiện đại, người bệnh thường nhận được kết quả xét nghiệm trong khoảng thời gian từ 7 đến 10 ngày.
Kết quả xét nghiệm HPV sẽ cho bạn biết liệu bạn có đang nhiễm virus HPV hay không, và thông tin này được thể hiện qua một trong hai kết quả sau: âm tính (không phát hiện HPV) hoặc dương tính (có phát hiện HPV).
Yếu tố rủi roXét nghiệm HPV không luôn cho kết quả chính xác 100%, đôi khi có thể xuất hiện kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả không phản ánh đúng tình trạng nhiễm virus thực tế của người bệnh.
Dương tính giả xảy ra khi kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh bị nhiễm virus HPV có nguy cơ gây ung thư cổ tử cung, nhưng thực tế họ không nhiễm. Điều này có thể dẫn đến các thủ tục không cần thiết như sinh thiết hay soi cổ tử cung, gây lo lắng, căng thẳng và các vấn đề tâm lý cho người bệnh.
Âm tính giả là khi kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh không nhiễm HPV, trong khi thực tế họ đã nhiễm virus. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm vì có thể làm chậm trễ các thủ tục và xét nghiệm tiếp theo.
Làm gì khi có kết quả dương tính HPV?Dù kết quả xét nghiệm HPV là âm tính hay dương tính, điều quan trọng là giữ bình tĩnh, thoải mái và tuân theo hướng dẫn của bác sĩ. Nếu kết quả dương tính, hãy điều trị theo liệu trình được chỉ định. Nếu kết quả âm tính, đừng quên tiếp tục chăm sóc sức khỏe để duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh.
Soi âm đạo là một thủ thuật đơn giản, trong đó bác sĩ sẽ sử dụng một dụng cụ để mở rộng cổ tử cung, giúp quan sát chi tiết hơn. Bác sĩ cũng có thể lấy một mẫu mô nhỏ từ cổ tử cung để tiến hành sinh thiết, nếu cần thiết.
Bên cạnh đó, bạn cần tuân thủ lịch tái khám định kỳ theo chỉ dẫn của bác sĩ để theo dõi sự tiến triển của virus. Đồng thời, hãy chú trọng chăm sóc sức khỏe bản thân bằng cách duy trì tinh thần lạc quan, xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, và thường xuyên tập luyện thể dục để tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể kiểm soát sự phát triển của HPV và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
Bạn cũng nên hạn chế quan hệ tình dục hoặc thực hiện quan hệ tình dục an toàn để tránh lây nhiễm virus cho bạn tình, và cân nhắc tiêm vắc xin phòng HPV để bảo vệ bản thân khỏi các tuýp virus có trong vắc xin mà bạn chưa mắc phải.
Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về xét nghiệm HPV, cụ thể:
Xét nghiệm HPV có đau không?Xét nghiệm HPV được thực hiện bằng dụng cụ chuyên dụng hình mỏ vịt để mở rộng âm đạo. Quá trình này thường chỉ gây cảm giác khó chịu chứ không gây đau đớn. Một số người nhạy cảm có thể cảm thấy áp lực, kích thích hoặc nhột nhẹ khi thực hiện xét nghiệm.
Với những đối tượng chưa từng quan hệ tình dục hoặc có tiền sử đau khi đưa vật vào âm đạo, bạn có thể yêu cầu bác sĩ sử dụng mỏ vịt kích thước nhỏ hơn. Để giảm khó chịu, nên đi tiểu trước khi xét nghiệm giúp làm trống bàng quang, hoặc uống thuốc giảm đau không kê đơn như Aspirin, Acetaminophen hay Ibuprofen khoảng 1 giờ trước xét nghiệm.
Trong một số trường hợp hiếm gặp, khoảng 5 phút sau xét nghiệm HPV, có thể xuất hiện các đốm nhỏ chảy máu từ âm đạo. Đây không phải là tình trạng nghiêm trọng và sẽ nhanh chóng biến mất sau khi vệ sinh sạch sẽ.
Xét nghiệm HPV có cần nhịn ăn không?Không cần thiết phải nhịn ăn trước khi xét nghiệm HPV, vì xét nghiệm này chỉ liên quan đến việc lấy mẫu tế bào ở cổ tử cung. Virus HPV hoạt động ở cấp độ tế bào, nên mọi hoạt động của hệ tiêu hóa không ảnh hưởng đến sự hiện diện của virus HPV hay kết quả xét nghiệm.
Xét nghiệm HPV có bị mất trinh không?Quá trình xét nghiệm nhằm phát hiện sự hiện diện của virus HPV trong tế bào cổ tử cung, từ đó đánh giá nguy cơ ung thư cổ tử cung. Ung thư cổ tử cung là bệnh lý lây truyền qua đường tình dục, do đó những người chưa quan hệ tình dục có nguy cơ nhiễm HPV rất thấp. Vì vậy, không nhất thiết phải xét nghiệm HPV khi vẫn còn trinh, trừ khi có chỉ định y tế cụ thể từ bác sĩ.
Trường hợp người còn trinh cần xét nghiệm HPV, các bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để lấy tế bào cổ tử cung. Quá trình này có thể làm xước hoặc giãn màng trinh nhưng không làm rách màng trinh.
Việc chủ động tìm hiểu và thực hiện xét nghiệm HPV định kỳ là một hành động trách nhiệm đối với sức khỏe bản thân và cộng đồng. Hiểu rõ xét nghiệm HPV bằng cách nào và tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp bạn an tâm hơn trong quá trình sàng lọc và bảo vệ sức khỏe toàn diện.
Khuyến cáo y khoa: Các bài viết của Phòng khám Đa khoa Phương Nam chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.
Nguồn tham khảo:
Đa khoa Phương Nam I Thương hiệu thăm khám và chữa bệnh uy tín, chất lượng với đội ngũ và kiến thức y khoa hiện đại, cơ sở vật chất kỹ thuật tiên tiến. Vì cuộc sống là vô giá, chúng tôi đề cao triết lý “đón mừng cuộc sống”, đồng hành cùng với gia đình trong việc chăm sóc sức khỏe bệnh nhân
Hotline
