Giải Đáp Thật Chi Tiết: Xét Nghiệm Sinh Hóa Máu Là Gì?

Tác giả: Lê Nhiên

Xét nghiệm sinh hóa máu là gì? Là một trong những băn khoăn của rất nhiều người khi có kế hoạch hoặc được bác sĩ chỉ định hay nhận kết quả xét nghiệm mà chưa hiểu ý nghĩa của các chỉ số nói lên điều gì. Để giúp bạn đọc giải đáp được những băn khoăn này, Đa khoa Phương Nam sẽ giải đáp thật chi tiết trong bài viết sau. 

Xét nghiệm sinh hóa máu là gì?

Xét nghiệm sinh hóa máu là gì? là băn khoăn của rất nhiều người, chúng ta cùng tìm hiểu nhé!

Xét nghiệm sinh hóa máu là một xét nghiệm đánh giá các chỉ số liên quan đến sự trao đổi chất trong cơ thể như:

  • Glucose
  • Canxi
  • Albumin
  • Acid Uric
  • Natri
  • Kali
  • Bicarbonate (CO2)
  • Clorua
  • Nito ure (BUN)
  • Creatinine
  • Alkaline phosphatase (ALP)
  • Alanine amino transferase (ALT, SGPT)
  • Aspartate amino transferase (AST, SGOT)
  • Bilirubin

Các chỉ số trên có ý nghĩa quan trọng giúp bác sĩ chẩn đoán và theo dõi diễn tiến bệnh lý một cách hữu hiệu.

xet-nghiem-sinh-hoa-mau-la-gi
Xét nghiệm sinh hóa máu là gì?

Xét nghiệm sinh hóa máu để làm gì?

Sau khi biết xét nghiệm sinh hóa máu là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu vai trò của xét nghiệm này.

Xét nghiệm sinh hóa máu cung cấp cho bác sĩ những thông tin quan trọng về tình trạng diễn diễn của quá trình trao đổi chất của cơ thể. Các chỉ số trao đổi chất cung cấp thông tin về mức đường huyết (glucose), sự cân bằng của chất điện giải và axit / bazơ đồng thời đánh giá chức năng thận, gan,… Xét nghiệm này còn được sử dụng để sàng lọc các bệnh như tiểu đường, huyết áp cao,…

Ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm sinh hóa máu

Sau khi tìm hiểu xét nghiệm sinh hóa máu là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu sơ qua về ý nghĩa các chỉ số xét nghiệm sinh hóa máu trong việc hỗ trợ bác sĩ chuẩn đoán và theo dõi bệnh, cụ thể:

Đường glucose

Chỉ số glucose cao trong máu thường cho thấy bệnh tiểu đường, tuy nhiên nhiều bệnh lý và tình trạng khác cũng có thể gây ra tình trạng này.

Mức đường huyết ngẫu nhiên (không đói) lớn hơn 200 mg / dL cho thấy các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tiểu đường.

Mức đường huyết lúc đói:

Mức đường huyết Kết quả
Từ 70 đến 99 mg / dL Đường huyết bình thường
Từ 100 đến 125 mg Tiền tiểu đường (rối loạn đường huyết lúc đói)
126 mg / dL trở lên trong nhiều lần thử nghiệm Bệnh tiểu đường

 

xet-nghiem-sinh-hoa-mau-la-gi
Đánh giá bệnh tiểu đường qua chỉ số glucose trong máu 

Canxi

Khoảng tham chiếu: 8,6–10,2 mg

Ý nghĩa chỉ số cao: Mức độ cao cho thấy người bệnh đang ung thư tuyến cận giáp.

Ý nghĩa chỉ số thấp:

  • Các vấn đề về tuyến tụy.
  • Suy gan hoặc thận.
  • Rối loạn chức năng tuyến cận giáp.
  • Thiếu vitamin D trong máu.

Acid Uric

Khoảng tham chiếu:

  • Nam giới: 180 – 420 mmol/l.
  • Nữ giới:  150 – 360 mmol/l.

Ý nghĩa chỉ số cao: Bệnh nhân đang mắc một hoặc hơn trong các bệnh lý như gout, suy thận, đa hồng cầu, tăng bạch cầu đơn nhân, nhiễm trùng nặng, bệnh vảy nến,…

Ý nghĩa chỉ số thấp: Acid Uric giảm khi bệnh nhân mắc bệnh Wilson, Fanconi và phụ nữ mang thai.

Albumin

Khoảng tham chiếu: 3,4–5,4 g / dL.

Ý nghĩa chỉ số cao: Trường hợp này albumin rất hiểm xảy ra.

Ý nghĩa chỉ số thấp:  Cơ thể không đủ protein, mắc các bệnh lý về gan, thận hoặc gần đây đã phẫu thuật để giảm cân.

xet-nghiem-sinh-hoa-mau-la-gi
Trường hợp albumin cao rất hiểm xảy ra 

Natri

Khoảng tham chiếu:

  • 136–145 mEq / L (từ 18 – 90 tuổi).
  • 132–146 mEq / L (trên 90 tuổi).

Ý nghĩa chỉ số cao: Đang mắc chứng Cushing do có quá nhiều cortisol trong máu trong một thời gian dài, bệnh đái tháo nhạt.

Ý nghĩa chỉ số thấp:

  • Bị mất nước.
  • Gần đây đã nôn mửa thường xuyên.
  • Bị suy thận, tim hoặc gan.
  • Hội chứng tiết hormone không thích hợp (SIADH).
  • Bệnh Addison xảy ra khi tuyến thượng thận không nhận đủ lượng hormone.

Kali

Khoảng tham chiếu: 3,5 – 5,1 mEq.

Ý nghĩa chỉ số cao: Bệnh thận hoặc các vấn đề về chức năng tim.

Ý nghĩa chỉ số thấp: Các vấn đề nội tiết tố hoặc dùng thuốc lợi tiểu để giúp thải chất lỏng.

xet-nghiem-sinh-hoa-mau-la-gi
Chỉ số kali cao cho thấy các vấn đề về chức năng tim

CO2 (carbon dioxide, bicarbonate)

Khoảng tham chiếu:

  • 23–29 mEq / L (từ 18 – 60 tuổi).
  • 23–31 mEq / L (từ 61 – 90 tuổi).
  • 20–29 mEq / L (trên 90 tuổi).

Ý nghĩa chỉ số cao: Mức độ cao có thể có nghĩa là bệnh nhân không thở đúng cách hoặc đang gặp vấn đề bất thường trong quá trình trao đổi chất hoặc hormone.

Ý nghĩa chỉ số thấp: Mức độ thấp bệnh nhận gặp bất thường ở thận, nhiễm độc trong máu hoặc có quá nhiều axit trong cơ thể (nhiễm axit).

Clorua

Khoảng tham chiếu:

  • 98 – 107 mEq / L (từ 18 – 90 tuổi).
  • 98 – 111 (trên 90 tuổi).

Ý nghĩa chỉ số cao: Chức năng thận bị suy giảm, không lọc đủ axit ra khỏi cơ thể.

Ý nghĩa chỉ số thấp: Bệnh Addison, mất nước hoặc suy tim sung huyết (CHF) .

BUN (nitơ urê máu)

Khoảng tham chiếu:

  • 16 – 20 mg / dL (từ 18 – 60 tuổi).
  • 8 – 23 mg / dL (trên 60).

Ý nghĩa chỉ số cao: Mức độ cao cho thấy các vấn đề về thận, bao gồm suy thận hoặc viêm cầu thận, nhiễm trùng bộ phận lọc máu của thận (cầu thận).

Ý nghĩa chỉ số thấp: Mức độ thấp có thể có nghĩa là bạn không cung cấp đủ protein trong chế độ ăn uống của mình hoặc bạn bị bệnh gan.

xet-nghiem-sinh-hoa-mau-la-gi
Mức độ BUN cao có liên quan đến các vấn đề về thận như suy thận hoặc viêm cầu thận

Creatinine

Khoảng tham chiếu:

  • 0,9–1,3 mg / dL (nam 18 – 60 tuổi).
  • 0,8–1,3 mg / dL (nam trên 60 tuổi).
  • 0,6–1,1 mg / dL (nữ 18 – 60 tuổi).
  • 0,6–1,2 mg / dL (nữ trên 60 tuổi).

Ý nghĩa chỉ số cao: Đang mắc các bệnh về cơ hoặc thận, tiền sản giật.

Ý nghĩa chỉ số thấp: Mức độ thấp cho thấy cơ bắp của bệnh nhân đang suiy yếu bất thường.

ALP

Khoảng tham chiếu: 20 – 40 UI/L.

Ý nghĩa chỉ số cao cho thấy bệnh nhân đang mắc các bệnh như:

  • Bệnh Paget.
  • Tắc nghẽn ống mật.
  • Viêm túi mật.
  • Sỏi mật.
  • Viêm gan.
  • Xơ gan.

Ý nghĩa chỉ số thấp cho thấy các tình trạng:

  • Phẫu thuật tim.
  • Thiếu kẽm.
  • Suy dinh dưỡng.
  • Rối loạn chuyển hóa xương.
xet-nghiem-sinh-hoa-mau-la-gi
Mức độ tham chiếu của ALP nằm trong khoảng từ 20 – 40 UI/L

ALT 

Khoảng tham chiếu: 20 – 40 UI/L.

Ý nghĩa chỉ số cao cho thấy:

  • Viêm gan.
  • Ung thư gan.
  • Xơ gan.
  • Các tình trạng tổn thương gan khác.

Mức ALT thấp là bình thường.

AST

Khoảng tham chiếu: 20 – 40 UI/L.

Ý nghĩa chỉ số cao cho thấy các vấn đề như:

  • Bạch cầu đơn nhân.
  • Viêm gan.
  • Xơ gan.
  • Viêm tụy.
  • Các vấn đề về tim.

Mức AST thấp là bình thường.

Bilirubin

Xét nghiệm Bilirubin giúp bác sĩ chẩn đoán một số bệnh lý như:

  • Hội chứng Gilbert một tình trạng vô hại trong đó cơ thể bạn không sản xuất đủ enzym để giảm mức bilirubin phá hủy các tế bào hồng cầu bất thường.
  • Các phản ứng của thuốc.
  • Viêm gan.
  • Tắc nghẽn ống mật.
xet-nghiem-sinh-hoa-mau-la-gi
Xét nghiệm Bilirubin giúp bác sĩ chẩn đoán nhiều bệnh lý

Quy trình xét nghiệm sinh hóa máu

Bên cạnh những băn khoăn về xét nghiệm sinh hóa máu là gì? Thì quy trình thực hiện loại xét nghiệm này cũng được rất nhiều người quan tâm.

Tại mỗi cơ sở y tế sẽ thực hiện theo một các bước xét nghiệm máu khác nhau, tuy nhiên, một quy trình xét nghiệm đạt chuẩn y khoa phải có các bước sau:

Bước 1: Bác sĩ chuyên khoa trực tiếp thăm khám và chỉ định các loại xét nghiệm phù hợp.

Bước 2: Khi có chỉ định của bác sĩ, bệnh nhân đến khu vực lấy máu. Y tá phụ tránh sẽ sát trùng tại vị trí tiêm trên cánh tay.

Bước 3: Buộc dây garo vào bắp tay để các tĩnh mạch có thể hiện thị rõ hơn.

Bước 4: Y tá tiên hành tiêm để lấy mẫu máu.

Bước 5: Rút kim ra, tháo giây garo, đồng thời che vị trí tim bằng bông gòn hoặc băng đã sát trùng.

Bước 6: Điền đầy đủ các thông tin, loại xét nghiệm của bệnh nhân lên mẫu máu.

Bước 7: Kết thúc quá trình lấy máu, mẫu máu sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích.

Bước 8: Sau khi có kết quả, bác sĩ sẽ giải thích số liệu, các chỉ số của máu cho bệnh nhân hoặc người bảo hộ hiểu về tình trạng sức khỏe đang diễn tiến như thế nào. Đồng thời xây dựng phác đồ điều trị.

Hy vọng những chia sẻ trong bài viết này đã giúp bạn đọc giải đáp xét nghiệm sinh hóa máu là gì? Nếu còn băn khoăn nào cần lời khuyên của các bác sĩ chuyên khoa tại Phòng khám Đa khoa Đà Lạt Phương Nam, xin vui lòng liên hệ qua Hotline 1900 633698. 
Bài viết này có hữu ích với bạn không?
Bài viết trước
Những Điều Cần Biết Về Chích Ngừa Viêm Gan B Ở Đà Lạt
Bài viết tiếp theo
Giải Đáp: Xét Nghiệm Tế Bào Máu Ngoại Vi Để Làm Gì?

Đăng ký tư vấn ngay

Đăng ký ngay để được tư vấn miễn phí về sức khỏe của bạn!

Bạn chưa điền số điện thoại

DMCA.com Protection Status
*Lưu ý: kết quả điều trị còn phụ thuộc vào cơ địa từng người
Chat ngay 1